Dieta KETO – ZALETY oraz WADY

Dieta ketogeniczna jest planem żywieniowym, który skupia się na produktach spożywczych, dostarczających mnóstwo zdrowych tłuszczów, odpowiednią ilość protein oraz śladowe ilości węglowodanów. Celem jest dostarczenie organizmowi większej ilości kalorii z tłuszczy niż z węglowodanów.

Stosowanie diety ketogenicznej całkowicie zmienia “układ sił” w organizmie.

Poprzez zmniejszenie składu węglowodanów i cukrów prostych w codziennie spożywanych posiłkach, obniżamy także poziom glukozy we krwi. A glukoza jest podstawowym paliwem dla komórek naszego organizmu.

Rezultatem takiego procesu jest rozpoczęcie rozkładu tłuszczów, w celu pozyskania z nich energii. W skutek tego, wydzielają się tzw. ciała ketonowe, które dają organizmowi energię. Spalanie tłuszczy przez ciało, prowadzi także do utraty wagi. Można wyróżnić dwa podstawowe rodzaje ketodiety – standardową oraz cykliczną. Postaramy się wyjaśnić korzyści płynące z prowadzenia diety ketogennej, a także wskazać, w jakich aspektach może być ona ryzykowna.

Zgub zbędne kilogramy dzięki diecie keto

Jeżeli planujesz odchudzanie, dieta keto może okazać się w tym temacie pomocna. Wpływ keto na chudnięcie jest związany z poprawą metabolizmu oraz zmniejszeniem apetytu. Dzięki temu, że żywność dostarczana podczas ketodiety jest sycąca, hormony odpowiadające za odczuwanie głodu mogą ulec redukcji. Spalanie tłuszczów, natomiast, w celu zaspokojenia potrzeb energetycznych, zmniejsza ich rolę jako środka służącego do magazynowania energii. Ponadto energia wydziela się w wyniku rozkładu lipidów o wiele wolniej niż  w przypadku węglowodanów. Dzięki temu organizm nie doświadcza nadwyżek energetycznych, które mogą skutkować odkładaniem się nadmiernych zasobów w postaci tkanki tłuszczowej. Wszystkie wspomniane czynniki mają niebagatelny wpływ na skuteczność Twojej diety.

Badania wykazały, że ludzie, którzy przestrzegają zasad diety ketogenicznej, tracą w ciągu roku średnio niemalże 2 kilogramy więcej od osób, które są na diecie niskotłuszczowej. Inne analizy pokazały, że ludzie korzystający z keto, mogli stracić nawet 4,5 kilograma więcej w przeciągu 6 miesięcy. Tak więc, popularna dotąd dieta oparta na niskich tłuszczach, przynosi zdecydowanie słabsze efekty, jeżeli chodzi o tracenie na wadze.

Wzmocnij swoje serce

Podstawą diety ketogennej jest zbilansowanie makroelementów, czyli tłuszczy, białka oraz węglowodanów, w takich proporcjach, by procentowo przeważały tłuszcze. Niestety, nie każdy rodzaj tłuszczu jest dobry, a jakiekolwiek niepotrzebne dodatki chemiczne do żywności, mogą zakłócać pracę organizmu. Z tego powodu, niezwykle istotne jest dobieranie odpowiednio zdrowej żywności. Spożywanie awokado kosztem mięsa czerwonego z grilla sprawi, że do organizmu będzie dostarczona większa ilość pozytywnego cholesterolu, zamiast jego negatywnej partii.

Nadmiar cholesterolu przyczynia się do zmniejszenia przepustowości naczyń krwionośnych, co bezpośrednio przekłada się na ryzyko chorób serca. Ten proces powstaje w wyniku odkładania się złego cholesterolu na ściankach naczyń krwionośnych. Prowadzenie regularnej ketogenicznej diety i staranne wprowadzanie jej w życie, pozwoli zmniejszyć poziom cholesterolu, eliminując jego złą partię. Lepiej pracujące serce znacząco poprawi Twoje samopoczucie oraz zmniejszy ryzyko pozostałych chorób. Należy jednak dbać o to, by dobierane przez Ciebie produkty były naprawdę wysokiej jakości.

W szczególności smażone i grillowane produkty mięsne, mogą wykazywać niekorzystny wpływ podczas stosowania ketodiety. Ketodieta to dostarczanie ogromnych ilości tłuszczów do organizmu i zasilanie ich zasobami przetworzonych podczas smażenia lipidów, nie jest właściwym kierunkiem. Przetworzone tłuszcze, pod wpływem temperatury, mogą cechować się bardzo wysoką szkodliwością.

Dieta keto: Sposób na walkę z trądzikiem

Istnieje wiele przyczyn występowania trądziku. Może mieć to związek z dietą, ale także z bardzo wieloma innymi czynnikami, które właściwie trudno określić bez  odpowiedniej konsultacji lekarskiej. Niemniej jednak, jedną z istotnych przyczyn jego występowania jest nadmiar glukozy we krwi, spowodowany spożywaniem posiłków o wysokim indeksie glikemicznym. Spożywanie diety opartej na dużej ilości węglowodanów i cukrów prostych, może doprowadzić także do zaburzenia równowagi flory bakteryjnej jelit.  Wszystkie te czynniki mają niebagatelny wpływ na powstawanie trądziku.

Z tego powodu warto stosować dietę keto. Ma ona dobry wpływ na cerę, zwłaszcza, że uregulowanie cholesterolu może mieć pozytywne oddziaływanie na gospodarkę hormonalną. Co więcej, kupowanie wysokojakościowej żywności, przekłada się na dostarczanie mniejszej ilości regulatorów, konserwantów i innych substancji chemicznych, które również mogą mieć wpływ na jakość naszej cery.

Keto dieta dobra dla mózgu

Ketony, które powstają w wyniku znaczącego obniżenia poziomu glukozy, mogą wspierać pozytywne funkcjonowanie mózgu. Już wielokrotnie udowadniano, że nadmiar cukru, jest w dłuższej perspektywie szkodliwy dla naszego organu zasadniczego. A nic bardziej nie ogranicza cukru niż ketodieta. Ketony, dzięki swoim właściwościom, mogą chronić oraz wzmacniać komórki mózgowe, co naturalnie przekłada się na sprawność tego najważniejszego w ciele układu. Z tego powodu, ketodietę postrzega się, jako środek pomocny w profilaktyce i zapobieganiu chorobie Alzheimera.

Niemniej jednak, badania przeprowadzone dotychczas wciąż są niewystarczające, by móc całkowicie potwierdzić te wszystkie tezy. Niewątpliwie wymagane jest dokonanie kolejnych badań, które wykażą dokładny wpływ ciał ketonowych na funkcjonowanie mózgu.

Dieta ketogeniczna zmniejsza ryzyko raka

Badania wykazały, że stosowanie diety ketogenicznej może mieć wpływ na zmniejszenie ryzyka pewnych odmian raka. Podczas trwania chemioterapii lub innych form leczenia, zastosowanie diety ketogenicznej może stanowić doskonałe uzupełnienie. W jaki sposób ten rodzaj diety pomaga? Otóż, jej stosowanie może znacząco zwiększyć stres oksydacyjny, któremu poddane zostaną komórki nowotworowe. Ten czynnik może działać na nie zabójczo.

Z kolei przeprowadzone w roku 2018 badania, zasugerowały, że z powodu zmniejszonej glukozy we krwi, minimalizowane jest ryzyko rozmaitych komplikacji związanych z insuliną. Insulina to hormon, który odpowiada za dostarczanie glukozy do komórek, w celu zasilania ich energią. Jej niepoprawne działanie może być powiązane z pewnymi odmianami nowotworów.

Należy jednak pamiętać, że prowadzone nad nowotworami prace naukowe są dość ograniczone w skali. Podobnie jak w przypadku kwestii funkcjonowania mózgu, jest tu konieczne przeprowadzenie dodatkowego szeregu badań, które potwierdziły by skuteczność antynowotworową ketodiety. Nie można też w żadnym razie próbować traktować ketodiety jako lekarstwa na nowotwór. To bardzo zgubne myślenie życzeniowe. Konsultacja w tym temacie powinna odbyć się z lekarzem, który może zalecić jej stosowanie jako uzupełnienie, ale nigdy właściwą formę leczenia.

Dieta Keto – Pomoc dla ludzi chorych na epilepsję

Odpowiednie stosowanie diety ketogenicznej, może prowadzić do osiągnięcia stanu, zwanego ketozą. Jest to nic innego, jak zachodząca w organizmie zmiana metaboliczna, która umożliwia zastosowanie ciał ketonowych jako paliwa dla komórek. Stan ketozy może mieć potencjalnie szereg zalet dla osób chorych na epilepsję. Fundacja, od lat zajmująca się wsparciem epileptyków, Epilepsy Foundation, wystosowała tezę, zgodnie z którą  istnieje korelacja między między ketozą, a ustąpieniem drgawek u osób chorych na epilepsję. Szczególnie jest to widoczne u osób, które nie podjęły się innych form leczenia.

Aby w pełni udowodnić skuteczność ketodiety w obliczu epilepsji, należy przeprowadzić dodatkowe badania. Niemniej jednak, zastosowanie ketozy w celu zminimalizowania drgawek, wydaje się bardzo optymistyczną myślą. Przeprowadzone dotychczas analizy, wykazały, że keto dieta ma ogromny wpływ na obniżenie drgawek u dzieci. Badania przeprowadzone w roku 2019 popierają tezę, zgodnie z którą istnieje kilka czynników w diecie ketogenicznej, które mogą pozytywnie się przełożyć na zdrowie osób dotkniętych epilepsją.

Zespół wielotorbielowatych jajników (PCOS)

Zespół wielotorbielowatych jajników jest zaburzeniem endokrynnym, czyli hormonalnym, dotykającym niektóre kobiety w okresie reprodukcyjnym. Może być on przyczyną niepłodności. Jedną  z powodów występowania takiego syndromu może być insulinooporność, która wykazuje wysoki stopień zależności z PCOS. Dieta o wysokiej zawartości węglowodanów może przyczynić się do pogorszenia stanu, skutkując otyłością oraz problemami z cerą.

Trudno znaleźć badania, które jednoznacznie łączą ketogeniczną dietę z PCOS. Dieta węglowodanowa może mieć jednak wpływ na insulinooporność. W związku z tym, zrezygnowanie z niej  i przejście na ketodietę, może przynieść pozytywne skutki w zwalczaniu jej, a co za tym idzie – w zaradzaniu zespołowi wielotorbielowatych jajników.

W 2005 roku zostało przeprowadzone badania na pięciu kobietach, w ciągu 6 miesięcy. Zauważono, że ketodieta miała pozytywny wpływ na przeciwdziałanie pewnym negatywnym skutkom PCOS. Na początek warto wspomnieć, że uregulowała gospodarkę hormonalną. To poskutkowało licznymi pozytywnymi czynnikami, takimi jak utrata wagi, czy zwiększenie funkcjonalności insuliny. Warto też wspomnieć, że kolejne badania przeprowadzono w roku 2019. Wykazały one bardzo zbawienne skutki diety ketogennej w temacie endokrynologii. Potwierdziły jej zalety w obliczu PCOS oraz cukrzycy drugiego stopnia.

Niestety, wciąż brakuje zrobienia badań na szerszą skalę, by móc całkowicie zarekomendować keto dietę, jako domyślny i ogólny środek leczenia osób z PCOS.

Jak widać, ketodieta posiada szereg zalet. Osiągnięcie stanu ketozy może być naprawdę zbawienne dla organizmu pod wieloma apsektami. Choć wciąż potrzebne są kolejne badania, można dostrzec wiele aspektów, pozytywnie nastrajających do przyjmowania tego rodzaju diety. Nie jest ona oczywiście łatwa, gdyż osiągana ketoza może być początkowo dużym wysiłkiem dla organizmu. Warto również przyjrzeć się ryzyku oraz rozmaitym powikłaniom, które wiążą się z dietą ketogenną.

 

Ryzyko stosowania diety ketogenicznej

Ryzyko stosowania diety ketogennej istnieje i  należy poznać jej negatywne aspekty przed przystąpieniem do niej. W szczególności zbyt długie stosowanie tej formy diety może mieć znamienne skutki, takie jak na przykład kamienie nerkowe. Z powodu stanu ketozy, może również dojść do pojawienia się nadmiaru białek we krwi. Ponadto może to doprowadzić do zaburzeń w gospodarce minerałami oraz witaminami, co ma wpływ na zdrowie i samopoczucie. Innym negatywnym skutkiem jest nawarstwienie tłuszczu w wątrobie. W końcu to wątroba jest w głównej mierze odpowiedzialna za wydzielanie ciał ketonowych.

Bardzo częstym objawem w początkowych fazach diety ketogenicznej jest bardzo złe samopoczucie i osłabienie organizmu. Nosi to miano tak zwanej grypy ketogenicznej (ang. Keto Flu) i może to się wiązać z bardzo wieloma objawami. Należą do nich zatwardzenie, zmęczenie, nudności i wymioty, a także duży głód spowodowany niskim poziomem cukru we krwi oraz bóle głowy. Czasem też wymioty. Z trudnością mogą przychodzić również rozmaite ćwiczenia.

Wszystkie te dolegliwości są przejściowe. Jest to efekt przystosowania organizmu do nowej formy odżywiania – zmiany trybu przyswajania glukozy przez komórki na tryb odżywiania się dzięki ciałom ketonowym. Gdy organizm poradzi sobie z tą wielką zmianą, można mówić o osiągnięciu stanu ketozy.

Każda dieta powinna być przyjmowana z rozsądkiem. Ketodiety również się to tyczy. Istnieją osoby, które po prostu nie powinny się podejmować takich wielkich zmian, gdyż mogłoby to mieć tragiczne skutki dla ich organizmów. Keto powinni unikać:

  • Cukrzycy, którzy mają niedobór insuliny
  • Ludzie z zaburzeniami żywienia
  • Osoby, które posiadają kamienie nerkowe lub zapalenie trzustki
  • Kobiety ciężarne i karmiące piesią

Osoby które używają kontransportera sodowo-glukozowego, także nie powinny podejmować się diety ketogenicznej, gdyż może to szkodliwie wpłynąć na odczyn krwi, powodując jej zakwaszenie.

 

Jak długo powinna trwać dieta keto

Pomimo podjęcia bardzo wielu badań, dotyczących zbawiennych skutków diety ketogennej, prawie wszystkie z nich dotyczyły krótkiego okresu, takiego jak klika tygodni lub kilka miesięcy. Pojawiły się co prawda analizy obejmujące długotrwałe okresy, takie jak na przykład dwa lata, lecz wciąż brakuje badań poświęconym efektom ubocznym takiego rozwiązania.

Niektóre analizy wykazały, że ludzie czerpiący więcej niż 70% kalorii lub mniej niż 40% kalorii z węglowodanów, są objęci większym ryzykiem śmiertelności. Chociaż w krótkoterminowym okresie, dieta ketogeniczna posiada szereg zalet, wielu naukowców nie poleca jej jako systemu, który można stosować zbyt długo.  Zaczynając dietę ketogeniczną powinno się ograniczyć ją do kilku miesięcy. Po tym należy powrócić do diety opartej na zdrowej żywności, którą można stosować na dłuższą metę.

Podsumowanie diety keto

Dieta ketogenna może być pomocna w bardzo wielu aspektach. Należy jednak wystrzegać się pochopnych decyzji i taki plan należy skonsultować z lekarzem lub dietetykiem. Jest to szczególnie istotne dla osób, które traktują dietę jako kurację. Dieta keto może być doskonałym wzorem żywieniowym dla osób cierpiących na cukrzycę, hipoglikemię, czy choroby serca.  Należy jednak pamiętać, że ten rodzaj diety nie został jeszcze należycie przebadany. Z tego powodu ciężko powiedzieć, czy stosowanie diety w długim okresie będzie dla organizmu korzystne, czy wręcz przeciwnie.

Należy też pamiętać, że węglowodany nie są złem wcielonym i wśród nich także występuje wiele korzystnych odmian, które są potrzebne organizmowi. W proporcjach diety keto znajduje się również procentowy udział węglowodanów. Warto zadbać o to, by były one wysokowartościowe, bogate w składniki odżywcze i różnorodne. Doskonałym uzupełnieniem do tłuszczowej diety są wszelkiego rodzaju warzywa oraz owoce. Nie są one z reguły wysokokaloryczne, przez co mogą stanowić rewelacyjne źródło dodatkowych witamin, ale także zdrowych tłuszczy, które przecież są podstawą diety ketogenicznej.

 

Bibliografia

British Journal of Nutrition: Very-low-carbohydrate ketogenic diet v. low-fat diet for long-term weight loss: a meta-analysis of randomised controlled trials
Dietary carbohydrate intake and mortality: a prospective cohort study and meta-analysis
US National Library of Medicine, National Institutes of Health Ketogenic Diet and Epilepsy: What We Know So Far
Ketogenic Diet in Alzheimer’s Disease 2019 Aug 9;20(16). pii: E3892. doi: 10.3390/ijms20163892.

 

mgr. inż. Jacek Przybylski
Studia inżynierskie ukończyłem w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji oraz studia podyplomowe z Poradnictwa Żywieniowego i Dietetycznego. Tytuł magistra dietetyki uzyskałem w Krakowskiej Wyższej Szkole Promocji Zdrowia o specjalizacji dietetyka kliniczna. Swoją praktykę opieram się na specjalistycznej literaturze i pracach popartych badaniami naukowymi. Dietetyka to nie tylko moja praca, ale przede wszystkim pasja i nierozłączny element mojej codzienności.