Jakie są skutki uzależnienia od cukru i jak z niego wyjść?

Cukier działa na nas jak narkotyk – silnie uzależnia. Badania naukowe pokazują, że uzależnienie od cukru jest równie silne, jak uzależnienia od narkotyków typu kokaina, czy morfina.

W dodatku od cukru niezwykle łatwo się uzależnić. A spożywanie jego nadmiernych ilości ma zgubne skutki dla naszego zdrowia i samopoczucia. Prowadzi do takich chorób jak otyłość, cukrzyca, choroby układu krążenia, choroby układu pokarmowego, syndrom ciągłego zmęczenia, a także przyczynia się do powstawania chorób nowotworowych oraz depresji.

Rafinowany cukier, który znajdziemy w słodyczach, pieczywie i wielu innych produktach spożywczych, nie ma żadnych wartości odżywczych. To tylko puste kalorie, w dodatku sprzyja on powstawaniu wielu chorób.

Statystyki pokazują, że Polacy spożywają rocznie nawet pięć razy więcej cukru, niż powinni. Jeśli więc chcemy zachować zdrowie i dobre samopoczucie, to zdecydowanie powinniśmy przyjrzeć się naszemu sposobowi odżywiania się i wprowadzić do niego zdrowe zmiany.

Sprawdź, jak przeprowadzić detoks cukrowy i jakie daje on korzyści zdrowotne.

Dlaczego cukier uzależnia?


O uzależnienie od cukru bardzo łatwo. Wystarczy przez kilka dni spożywać go więcej niż zwykle, a od razu będziemy mieć trudności z zaprzestaniem nadmiernego spożywania słodyczy.

Dlaczego tak się dzieje?

Cukier działa jak narkotyk. Pobudza on w mózgu obszary odpowiedzialne za odczuwanie przyjemności. Dzieje się to na drodze zwiększonego uwalniania takich neuroprzekaźników jak dopamina, serotonina, oraz endorfiny.

W wyniku regularnego spożywania większych ilości cukru poziom tych substancji chemicznych, zwanych hormonami szczęścia, utrzymuje się stale na podwyższonym poziomie.

Jeśli zdecydowanie ograniczymy cukier, to nastąpi ich gwałtowny spadek, co odczujemy natychmiast jako załamanie nastroju, zmęczenie, obniżenie odporności psychicznej, drażliwość, nerwowość, problemy z koncentracją, a nawet stany depresyjne.

Z podobnymi symptomami odstawienia borykają się osoby uzależnione od narkotyków.

Ze względu na pogorszenie samopoczucia ciężko jest nam przetrwać choćby jeden dzień bez cukru, więc znowu po niego sięgamy, z czasem pojawia się nieodparta ochota na zwiększanie jego dziennych dawek, co ma zgubne skutki dla naszego zdrowia fizycznego oraz psychicznego.

Każda próba odstawienia słodyczy kończy się fiaskiem i sięgnięciem po jeszcze większe ich ilości. W ten sposób powstaje błędne koło.

Jakie są skutki uzależnienia od cukru?


Niestety nadmierne spożycie cukrów, a co za tym idzie niemal stale podwyższony poziom glukozy we krwi, prowadzi nieuchronnie do wielu poważnych problemów zdrowotnych. Cukier powoduje w naszym organizmie takie zmiany jak:

  • niszczenie naczyń krwionośnych, co prowadzi do chorób serca i układu krążenia takich jak zawały, udary, choroba niedokrwienna serca,
  • uszkodzenia mózgu- cukier łączy się z białkami i osadza w obrębie neuronów, powodują ich degenerację. Prowadzi to wielu poważnych schorzeń układu nerwowego jak na przykład choroba Alzheimera, czy Parkinsona.
  • cukier niszczy naszą skórę. Ma on zdolność przyczepiania się do cząsteczek kolagenu w skórze (proces glikacji), co powoduje jej szybsze starzenie się i znacznie spowalnia procesy regeneracyjne w niej zachodzące.
  • nadmierne spożycie cukru wywołuje problemy ze snem. Jest on również odpowiedzialny za trudności z koncentracją uwagi, zapamiętywaniem, czy kreatywnym myśleniem. Przyczyny tkwią nie tylko w niszczeniu komórek mózgowych, ale również w wychwytywaniu przez cukier niezbędnego naszemu organizmowi do prawidłowego funkcjonowania magnezu.
  • cukier powoduje przewlekłe stany zapalne w organizmie i tym samym pogłębia dolegliwości oraz zmniejsza skuteczność leczenia w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych takich jak na przykład reumatoidalne zapalenie stawów,
  • cukier obniża odporność organizmu i bardzo negatywnie wpływa na funkcjonowanie naszego systemu immunologicznego. Prawdopodobnie przyczynia się on również od powstawania wielu chorób autoimmunologicznych o nieznanej etiologii jak na przykład stwardnienie rozsiane.
  • badania potwierdziły niezbicie, że nadmierne spożywanie cukru znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory złośliwe,
    To tylko niektóre z nieporządnych skutków spożywania cukru. W praktyce jest ich tak wiele, że wręcz nie sposób je wymienić, a badania na temat korelacji pomiędzy spożywaniem znacznych ilości cukru a powstawaniem wielu chorób, stale prowadzone są w wielu cenionych ośrodkach naukowych na całym świecie i niestety i ich wyniki nie napawają optymizmem.

Jak rzucić cukier?

Mechanizm uzależnienia od cukru jest bardzo silny, dlatego jego znaczne ograniczenie w diecie, a z czasem nawet wykluczenie, będzie wymagało cierpliwości i samozaparcia.

Zdecydowanie warto jednak to zrobić, ponieważ korzyści dla naszego zdrowia będą ogromne.

Jak ograniczyć cukier w diecie?

  • Pierwszym krokiem, który powinniśmy wykonać, jest na pewno czytanie etykiet.

Bardzo wielu z nas nawet nie zdaje sobie sprawy, że w produktach, po które codziennie sięgamy, jest sporo cukru. Jest on dodawany do soków owocowych i warzywnych, pieczywa, serów, wędlin i wielu innych produktów spożywczych.

  • Wybieraj te produkty, które nie zawierają cukru.

Najlepszym rozwiązaniem jest kupowanie prostej nieprzetworzonej żywności, która zawieraj jak najmniej dodatków.

  • Zamień również soki owocowe w kartonach i napoje gazowane na wodę mineralną.
  • Przestań również słodzić napoje takie jak kawa i herbata.
  • Pora też zrezygnować ze słodkich przekąsek takich jak ciastka, batony, pieczywo cukiernice na przykład drożdżówki, czy rogaliki.

Te produkty są bardzo niezdrowe nie tylko ze względu na dużą zawartość cukru, ale także tłuszczów nasyconych i utwardzonych tłuszczów roślinnych, oraz różnego rodzaju sztucznych dodatków smakowych.

  • Nigdy nie trzymaj w domu słodyczy, a do sklepu zawsze zabieraj listę zakupów i ściśle się jej trzymaj, niezwracając uwagi na promocje na słodycze, czy kuszące przekąski wystawione przy kasie.

5 kroków, które powinieneś wykonać, decydując się na detoks cukrowy to z pewnością:

Sprawdzenie swojego stanu zdrowia.

Poziom glukozy we krwi powinniśmy badać przynajmniej raz na pół roku. Niestety wielu z nas tego nie robi. Tymczasem insulinooporność i cukrzyca typu 2 to już choroby cywilizacyjne, które dotyczą kilku milionów polaków. Badanie poziomu cukru we krwi jest proste i pozwala szybko wykryć nieprawidłowości, a następnie wdrożyć odpowiednie postępowanie dietetyczne i leczenie, aby zapobiec poważnym chorobom. Zaniepokoić powinien nas poziom glukozy we krwi, który na czczo wynosi powyżej 100 ml/dl.

Ustalenie stałych pór posiłków.


Dla naszego zdrowia wcale nie jest najważniejsze to, czy jadamy 3, 4 czy 5 posiłków dziennie. Największe znaczenie ma to, by jadać o stałych porach. Nieregularne spożywanie posiłków to dla organizmu bardzo duży stres, który prowadzi do zaburzenia metabolizmu i sprzyja niezdrowym nawykom żywieniowym takim jak nieprzemyślane sięganie po słodkie przekąski.

Poszerzanie swojej wiedzy i dokonywanie zdrowych wyborów.

Czy wiesz, co to jest indeks glikemiczny?

Określa on to, jak szybko po spożyciu cukier zawarty w danym produkcie spożywczym trafia do naszej krwi.

Wybierając produkty o niskim indeksie glikemicznym, nie dopuścisz do nagłych skoków poziomu cukru we krwi, co jest bardzo niekorzystne dla zdrowia. Badania dowodzą, że najlepszym zdrowiem i najdłuższym życiem cieszą się osoby spożywające posiłki o niskim indeksie glikemicznym. Wysoki IG, czyli powyżej 55 mają między innymi takie często kupowane przez większość polaków produkty jak białe pieczywo, makarony, ciastka, serki smakowe i inne słodzone desery mleczne, słodkie napoje, piwo.

Na detoksie cukrowym nie powinniśmy również spożywać takich produktów jak:

  • dżemy i konfitury,
  • miód,
  • mleko i nabiał smakowy (serki, jogurty),
  • sosy, ketchupy,
  • suszone owoce,
  • wszelkie słodycze,
  • alkohol.

 

Używanie zamienników cukru

W początkowym okresie detoksy cukrowego, stosowanie zamienników cukru o niskim indeksie glikemicznym, pomoże nam wygrać z nieodpartą ochotą sięgnięcia po słodycze. Zamiennikami, które warto stosować są niewątpliwie stewia oraz ksylitol, ponieważ mają one niskie IG. Z czasem jednak staraj się ograniczyć również te produkty słodzące, aby odzwyczaić nieco organizm od ciągłej potrzeby słodkiego smaku. W końcu uda Ci się dojść do momentu, kiedy w zupełności będzie Ci wystarczać naturalna słodycz warzyw i owoców.

Walka ze stresem


Stres stanowi poważny czynnik prowadzący do różnego rodzaju uzależnień, również uzależnienia od cukru. Bardzo często po batony, ciastka, czy tabliczkę czekolady sięgamy właśnie w bardzo stresujących chwilach. Warto zastanowić się nad swoimi reakcjami w nerwowych sytuacjach i poszukać rozwiązania problemu sięgania po słodycze. Pomocne z pewnością okażą się takie metody walki ze stresem jak szybkie techniki oddechowe, medytacja, czy regularna aktywność fizyczna, która również pozwoli nam trwale zredukować poziom stresu.

Odzwyczajanie się od cukru trwa z reguły około 4 tygodni. Najtrudniejsze są pierwsze dwa z nich. Jeśli przetrwamy ten okres, to później będzie już nam zdecydowanie łatwiej panować nad apetytem na słodycze. W pierwszych kilku dniach detoksu cukrowego mogą pojawić się takie nieprzyjemne objawy odstawienia cukru jak:

  • rozdrażnienie i nerwowość,
  • zmęczenie,
  • bezsenność,
  • zmiany nastroju,
  • bóle głowy.

W trudnych chwilach pomoże nam picie dużych ilości wody i ruch na świeżym powietrzu.

Kluczowa dla naszego zdrowia jest trwała zmiana nawyków żywieniowych, a nie tylko miesięczny detoks cukrowy, a następnie powrót do starych zgubnych dla zdrowia przyzwyczajeń dietetycznych. Dlatego na stałe zmieńmy swój sposób odżywiania.

Oczywiście nie chodzi o to, by nigdy nie spożywać żadnych słodyczy, ale aby robić to sporadycznie, tylko przy wyjątkowych okazjach takich jak urodziny, czy święta, a nie na co dzień, podczas przerwy w pracy, czy oglądania telewizji.

Jaki są pozytywne efekty detoksu cukrowego?

Decydując się na odstawienie cukru, istotnie wpływamy na poprawę naszego zdrowia, samopoczucia oraz wyglądu. To krok, który pozwoli nam w przyszłości uniknąć wielu poważnych chorób, oraz istotnie zredukować objawy tych, z którymi już się borykamy.
Do najkorzystniejszych efektów ograniczenia spożycia cukru możemy zaliczyć:

  1. Redukcję masy ciała.
    Rezygnacja ze słodyczy pozwoli nam na znacznie łatwiejsze kontrolowanie ilości spożywanych kalorii i przyczyni się do utrzymania prawidłowej masy ciała. Pomoże również schudnąć osobom cierpiącym na nadwagę lub otyłość.
  2. Ograniczenie ryzyka rozwoju wielu chorób.
    Unikniemy między innymi zachorowania na cukrzycę typu 2, chorób serca, problemów trawiennych wywołanych nieprawidłową mikroflorą jelitową, wielu chorób o podłożu zapalnym, a także mocno ograniczymy ryzyko zachorowania na nowotwór.
  3. Poprawę funkcjonowania mózgu.
    Ustabilizowanie poziomu cukru we krwi sprawia, że procesy myślowe przebiegają sprawniej. Poprawi się więc nasza pamięć, znikną problemy z koncentracją uwagi i rozdrażnienie oraz ciągłe zmęczenie.
  4. Młodszy wygląd.
    Dieta pozbawiona cukrów dodanych opóźnia starzenie się organizmu, co jest widoczne nie tylko jako poprawa kondycji skóry, ale ogólnej sprawności fizycznej i intelektualnej. Dla Pań dużą motywacją do zmniejszenia ilości spożywanego cukru powinien być fakt, iż zaawansowane produkty glikacji (AGEs) powodują, że skóra znacznie szybciej się starzeje, wiotczeje, traci jędrności i pojawiają się na niej zmarszczki. Unikniemy tego, eliminując cukry dodane z naszego jadłospisu.

Coraz więcej badań naukowych dowodzi, że wiele chorób uważanych dotychczas za pojawiające się z przyczyn genetycznych, w rzeczywistości ma swoje źródło w nieprawidłowych nawykach żywieniowych, przede wszystkim w spożywaniu zbyt dużej ilości cukrów oraz tłuszczów nasyconych.

Dziedziczymy więc w dużej mierze nie same choroby, a złe nawyki dietetyczne do nich prowadzące. Zastanówmy się nad tym i podejmijmy decyzję o zmianie swojego trybu życia i sposobu odżywiania na zdrowszy. Pomoże nam w tym doświadczony dietetyk oraz trener osobisty.

mgr. inż. Jacek Przybylski
Studia inżynierskie ukończyłem w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji oraz studia podyplomowe z Poradnictwa Żywieniowego i Dietetycznego. Tytuł magistra dietetyki uzyskałem w Krakowskiej Wyższej Szkole Promocji Zdrowia o specjalizacji dietetyka kliniczna. Swoją praktykę opieram się na specjalistycznej literaturze i pracach popartych badaniami naukowymi. Dietetyka to nie tylko moja praca, ale przede wszystkim pasja i nierozłączny element mojej codzienności.