Dieta kopenhaska [ – 8 kg ? ] Założenia, skuteczność i zalecenia

Dieta kopenhaska to bez wątpienia jedna z ciekawszych a zarazem bardziej kontrowersyjnych terapii odchudzających.

Zwolennicy jadłospisu według zasad diety kopenhaskiej zachwalają jego wysoką skuteczność, która według niektórych świadectw jest w stanie w krótkim czasie przynieść redukcję wagi na poziomie nawet 8 kilogramów.

Z drugiej jednak strony dieta kopenhaska ma także licznych przeciwników. Podnosi się przede wszystkim, iż jadłospis ten jest mocno obciążający dla organizmu. Czasami pojawiają się także opinie dotyczące występowania efektu jo-jo po zakończeniu kuracji.

Gdzie więc tkwi prawda?

Czy dieta kopenhaska faktycznie może znacząco pomóc w odchudzaniu, czy też może jest to jedynie kolejna “dieta cud”, która na dalszą metę nie przynosi żadnych trwałych efektów?

I wreszcie: kto i w jakich okolicznościach może zdecydować się na tę terapię odchudzającą?

Przyjrzyjmy się diecie kopenhaskiej nieco dokładniej i postarajmy się odpowiedzieć na powyższe pytania.

Dieta kopenhaska: na czym polega i jakie są jej podstawowe założenia?

Dieta kopenhaska należy do kuracji wyjątkowo rygorystycznych. Poprzez krótki czas trwania osoba korzystająca z tej metody musi ściśle stosować się do zaleceń, przy czym każde, nawet najmniejsze odstępstwo od powyższych jest uznawane za poważny błąd.

Głównym założeniem diety kopenhaskiej jest radykalne ograniczenie dziennej podaży spożywanych kalorii.

Co do zasady przyjmuje się, iż organizm statystycznego dorosłego człowieka potrzebuje około 1500-1600 kcal dziennie dla prawidłowego funkcjonowania.

Należy wyraźnie zaznaczyć, że są to wartości nieprzekraczalne, tj. nie można pozwolić sobie nawet na jeden dzień z “nadwyżką” kalorii.

To samo tyczy się również rozplanowania posiłków, czasu trwania diety kopenhaskiej a także produktów, jakie można spożywać w trakcie kuracji.

Dieta kopenhaska zawsze trwa dokładnie 13 dni.

Przez ten czas osoba odchudzająca się musi codziennie w sposób precyzyjny stosować się do zaleceń, nie pozwalając sobie na jakiekolwiek odstępstwa.

Celem jadłospisu kopenhaskiego (inne nazwy to dieta kopenhaska, dieta szwedzka) jest doprowadzenie do tak zwanego ujemnego bilansu energetycznego.

W tej sytuacji organizm nie jest w stanie pokrywać zapotrzebowania na energię z pożywienia, co w czystej teorii powinno prowadzić do wzmożonego spalania tkanki tłuszczowej.

Rzeczywistość jest jednak nieco bardziej złożona, co wynika przede wszystkim ze zróżnicowania naszych organizmów. Mówiąc inaczej, o ile w niektórych przypadkach dieta kopenhaska faktycznie może się sprawdzić, o tyle w przypadku sporej części osób jadłospis ten okaże się po prostu zbyt dużym obciążeniem dla ustroju i z dużą dozą pewności przyniesie rezultat w postaci znanego efektu jo-jo.

Założenia diety kopenhaskiej

Konkretne założenia diety kopenhaskiej najlepiej będzie wyszczególnić w podpunktach:

  • Okres trwania kuracji zawsze i bez wyjątku wynosi 13 dni
  • Każdego spożywamy dokładnie trzy posiłki o konkretnie określonych godzinach.
  • Nie wolno “podjadać”, niedopuszczalne są także zmiany godzin poszczególnych posiłków w trakcie trwania kuracji.
  • Śniadanie powinniśmy spożywać od godziny ósmej do maksymalnie godziny dziewiątej
  • Porą obiadu będą godziny od trzynastej do czternastej
  • Kolacja może odbywać się najpóźniej o godzinie osiemnastej
  • Dopuszczalna dzienna podaż kalorii wynosi od 600 do 800. Oznacza to, że będzie potrzebna nam tabelka kalorii oraz wcześniejsze dokładne planowanie poszczególnych posiłków w taki sposób, aby łączna suma spożytych kalorii w ciągu dnia pod żadnym pozorem nie przekraczała pułapu 800 kcal.
  • Niedopuszczalne jest zwiększanie liczby kalorii lub spożywanie dodatkowych posiłków w sytuacji osłabienia lub gorszego samopoczucia.

Dieta kopenhaska nie bez powodu zaliczana jest do najbardziej rygorystycznych, a przez niektórych wręcz katorżniczych kuracji odchudzających.

Poważne osłabienie organizmu w trakcie trwania kuracji jest niemal pewne. Stanowi to zarazem jedną z poważniejszych kontrowersji, jakie wiążą się z tą metodą odchudzania, o czym powiemy w dalszej części tekstu.

Każdego dnia należy spożywać co najmniej 2 litry wody, z oczywistych względów najlepiej, aby była to woda mineralna wysokomineralizowana (przynajmniej w części będzie to w stanie zrekompensować ubytek ważnych pierwiastków mineralnych)

Można a w niektórych wypadkach nawet trzeba spożywać kawę, przy czym dopuszczalna jest jedynie kawa czarna. Obecność kawy w jadłospisie wynika po prostu stąd, że przez 13 dni to właśnie kawa będzie stanowić dla nas fundamentalne wręcz źródło energii. Ten faktor również wiąże się z określonymi konsekwencjami.

W trakcie stosowania diety kopenhaskiej pod żadnym pozorem nie stosujemy ani soli, ani też jakichkolwiek przypraw.

Dopuszczalne jest korzystanie z określonych suplementów diety, przy czym również ten element domaga się osobnego omówienia. Witaminy w diecie kopenhaskiej będą odgrywać naprawdę istotną rolę.

Produkty spożywane w trakcie diety kopenhaskiej

Główną zasadą diety kopenhaskiej jest znaczące ograniczenie dziennej podaży kalorii. Nie jest to więc dieta bazująca na wskazaniu do spożycia jedynie określonej kategorii produktów.

Tym niemniej, w trakcie trwania kuracji niektóre produkty są wskazane, innych zaś nie należy włączać do jadłospisu.

Do produktów, które standardowo spożywa się w ramach diety kopenhaskiej zaliczamy przede wszystkim:

  • Jajka
  • Warzywa oraz owoce
  • Lekkostrawne, mało tłuste ryby a także chude mięso

Nie są to rzecz jasna wszystkie dopuszczalne dieta kopenhaska produkty, jednak co do zasady osobom początkującym zaleca się ograniczenie właśnie do wymienionych kategorii.

Przeciwwskazane są produkty bogate w tłuszcze, węglowodany oraz ciężkostrawne. Oznacza to de facto eliminację z jadłospisu nie tylko słodyczy, ale również między innymi przetworów mlecznych, chleba, płatków owsianych, nie wspominając już o gotowych daniach z marketów.

Jak widać, lista produktów dostępnych do spożywania w ramach diety kopenhaskiej jest bardzo krótka. Warto więc zadbać o odpowiednie ich zróżnicowanie.

Przez owoce i warzywa w diecie kopenhaskiej będziemy więc rozumieć nie tylko na przykład marchew, jabłka, grejpfruty ale także chociażby szpinak, ananasy, pomidory czy brokuły.

Potraw nie należy ponadto smażyć, chyba że do smażenia nie używamy żadnego tłuszczu. Dopuszczalne jest spożywanie w niewielkich ilościach oliwy z oliwek.

Czy dieta kopenhaska działa i jest skuteczna?

Odpowiedzi na powyższe pytania jest naprawdę wiele. Już na początku wspominaliśmy, że dieta kopenhaska ma zarówno swoich zagorzałych zwolenników, jak i też niemniej zapalonych przeciwników.

Z całą pewnością nie jest to kuracja dla osób o słabym organizmie. Jeżeli więc planujemy po raz pierwszy w naszym życiu zacząć odchudzanie, nie mieliśmy zbyt dużo do czynienia ze sportem i ogólnie nasz organizm nie zalicza się do szczególnie odpornych i wytrenowanych – dieta kopenhaska najpewniej przyniesie nam więcej szkody, niż pożytku.

Co więcej, sporo niedoświadczonych osób, które rozpoczynają tę kurację jest po prostu zmuszona zakończyć ją przed czasem, ponieważ bardzo poważne osłabienie organizmu nierzadko pojawia się już po kilku dniach stosowania diety.

Według niektórych opinii dieta kopenhaska dla osób po 40 roku życia nie jest zalecana; podobnie nie poleca się jej osobom niepełnoletnim, osobom cierpiącym na poważne choroby przewlekłe oraz osobom wykazującym obniżoną odporność organizmu.

Jak widać, w rzeczywistości dieta kopenhaska jest metodą przeznaczoną jedynie dla nielicznych. Niekiedy z tej kuracji korzystają sportowcy lub też osoby regularnie uprawiające ciężką aktywność fizyczną. W tym bowiem wypadku istnieje spore prawdopodobieństwo, że dieta kopenhaska nie zakończy się omdleniami po 7 czy 8 dniach jej stosowania, zaś po jej zakończeniu nie dojdzie do efektu jo-jo.

Należy zaznaczyć, że uprawianie sportu w trakcie stosowania tej diety także jest stanowczo przeciwwskazane. Wynika to po prostu z faktu, iż aktywność fizyczna znacząco zwiększa zapotrzebowanie naszego organizmu na energię, tymczasem już samo ograniczenie spożywanych dziennie kalorii jest w stanie poważnie nadwątlić nasze siły.

Jak możemy sobie pomagać w trakcie diety kopenhaskiej?

Była już mowa o regularnym piciu kawy, ponieważ w przeciągu 13 dni diety kopenhaskiej to właśnie kofeina będzie dla nas stanowić podstawowe źródło energii. Wiąże się z tym jednak dosyć istotny problem, a mianowicie fakt, iż kawa w mocny sposób odwadnia organizm.

Rozwiązaniem mogą być specjalistyczne odżywki kulturystyczne, które zawierają czyste formy kofeiny niepowodujące odwodnienia w takim stopniu, jak kawa.

Kolejna kwestia dotyczy suplementacji. Czasami zaleca się stosowanie w trakcie diety kopenhaskiej suplementów przyspieszających spalanie tkanki tłuszczowej, a więc na przykład popularnej wśród sportowców l-karnityny.

Problem polega na tym, że większość tak zwanych spalaczy tłuszczu nie posiada potwierdzonego naukowego działania. Co więcej, przykładowo wspominana l-karnityna w diecie kopenhaskiej może negatywnie wpływać na czynność wątroby, co z kolei może utrudnić proces odchudzania.

Znacznie mniej kontrowersyjnym tematem jest stosowanie w trakcie diety kopenhaskiej suplementów i preparatów witaminowych oraz zawierających pierwiastki mineralne.

Co z pewnością się nam przyda?

Na pewno będą to:

  • Dobrej jakości kompleksy witamin, jednak koniecznie bez dodatku cukrów, słodzików oraz innych szkodliwych dodatków
  • Wysoko przyswajalne formy chemiczne magnezu. Zdecydowanie najlepszą przyswajalnością odznacza się cytrynian magnezu, jednak w przypadku osób o bardziej wrażliwym układzie pokarmowym nie jest on zalecany. Inna z kolei spośród wysoko przyswajalnych form magnezu, a mianowicie taurynian magnezu wykazuje właściwości redukujące zmęczenie, przez co w realiach diety kopenhaskiej może się sprawdzić wręcz doskonale.
  • Cynk oraz żelazo. Tutaj także należy postawić na dobrej jakości suplementy.

Osobną kwestią pozostaje stosowanie napojów izotonicznych. Dietetycy często identyfikują izotoniki jedynie z produktami, które są dostępne w dyskontach lub marketach. Tego rodzaju napoje faktycznie przeważnie są albo słodzone, albo zawierają niepotrzebne słodziki i konserwanty. Dodatkowo, ich osomalność przeważnie jest daleka od odpowiedniej.

Warto jednak zdawać sobie również sprawę, że w sklepach z odżywkami sportowymi możemy kupić profesjonalne napoje izotoniczne dla sportowców.

Są one całkowicie bezkaloryczne, cechują się idealną osomalnością a także zawierają odpowiednią przymieszkę sodu oraz kilku pierwiastków mineralnych.

Stosowanie dobrej jakości napojów izotonicznych pozwoli nam zapobiec odwodnieniu wskutek spożywania dużych ilości kofeiny a ponadto po prostu pozytywnie wpłynie na ogólną kondycję naszego organizmu.

Kontrowersje związane z dietą kopenhaską

Najważniejsze kontrowersje diety kopenhaskiej vel diety szwedzkiej dotyczą rzecz jasna jej wpływu na nasze zdrowie.

Dietetycy często podkreślają, że jest to kuracja nie tylko “wymagająca”, ile wręcz wyniszczająca, i trzeba przyznać, że w tego rodzaju stwierdzeniach znajduje się całkiem sporo prawdy.

Zgodne z rzeczywistością są również zarzuty dotyczące występowania efektu jo-jo po zakończeniu kuracji.

W przypadku ogromnej większości osób 13 dni stosowania diety kopenhaskiej zakończy się poważnym osłabieniem oraz odwodnieniem ustroju, co organizm rzecz jasna szybko sobie powetuje.

Z drugiej jednak strony nie należy potępiać tej metody odchudzającej całkowicie, ponieważ w przypadku określonej, wąskiej grupy osób dieta kopenhaska jak najbardziej może przynosić naprawdę korzystne rezultaty.

Pojawia się jednak pytanie odnośnie utrzymania efektu po zakończeniu trwania diety?

Tutaj odpowiedź jest wbrew pozorom dosyć prosta i warto odwołać się do przykładu znanego z kulturystyki.

Jednym z bardziej popularnych a jednocześnie bardziej “prymitywnych” sterydów anabolicznych stosowanych w kulturystyce jest metanabol. Problem z tym anabolikiem polega na tym, że co prawda powoduje on znaczący przyrost masy mięśniowej, jednak po zakończeniu cyklu owa masa dosyć szybko zaczyna zanikać.

Co więc robią kulturyści?

W ostatnich tygodniach cyklu wdrażają suplementację dużymi dawkami kreatyny a jednocześnie intensywniej trenują, co pozwala na utrzymanie efektów anabolicznych.

W jaki jednak sposób wiąże się to z dietą kopenhaską? Otóż, mechanizm “utrzymania efektów” będzie w tym wypadku do pewnego stopnia podobny.

Jeżeli po prostu zakończymy po 13 dniach dietę, możemy spodziewać się efektu jo-jo(efekt jo-jo a dieta kopenhaska to naprawdę częsty problem).

Inaczej natomiast będzie przedstawiać się sprawa, jeśli po zakończeniu diety wdrożymy odżywki odchudzające oraz zaczniemy intensywnie ćwiczyć.

Oczywiście, takie podejście zakłada, iż dysponujemy mocnym i wytrzymałym organizmem. Naturalnie, zaraz po zakończeniu kuracji ćwiczenia możemy zacząć od mniej forsownych sesji, a dopiero z czasem zwiększać intensywność treningów.

Diety kopenhaskiej pod żadnym pozorem nie zaleca się kobietom w ciąży, karmiącym oraz osobami, które mają problem z czynnością nerek lub cierpią na nadciśnienie tętnicze.

Często popełniane błędy

Wbrew pozorom, najczęściej popełniane błędy w przebiegu diety kopenhaskiej wcale nie dotyczą harmonogramu posiłków, podjadania czy przekraczania dziennego limitu kalorii.

Te kwestie automatycznie uznajemy bowiem za niejako fundamentalne, przez co pilnujemy ich z należytą starannością.

Znacznie łatwiej o błędy jest natomiast w nieco mniej oczywistych obszarach.

Przykład?

Dieta kopenhaska zaleca wypijanie co najmniej dwóch litrów wody dziennie a jednocześnie przeważnie uwzględnia całkiem spore ilości kawy. Ta ostatnia zaś nie tylko odwadnia ale także wypłukuje mikroelementy z organizmu.

Wniosek?

Picie dwóch litrów zwykłej wody (z kranu lub niskomineralizowanej) tak naprawdę w niczym nam nie pomoże. Woda będzie po prostu “przelatywać” przez nas organizm i jeszcze dodatkowo wypłukiwać z niego minerały.

W czasie trwania kuracji warto korzystać z wód średniomineralizowanych a zwłaszcza wysokomineralizowanych.

Kolejny często popełniany błąd dotyczy suplementacji.

Magnez w diecie kopenhaskiej to podstawa. Warto jednak pamiętać, że różne formy chemiczne magnezu naprawdę znacząco różnią się pomiędzy sobą.

Przykładowo, tlenek magnezu wykazuje przyswajalność na poziomie około 3 procent, z kolei cytrynian magnezu- około 70 procent.

Przedłużanie czasu trwania diety.

Jeszcze raz przypomnijmy, że dieta kopenhaska trwa dokładnie 13 dni. Jest to granica nienaruszalna ani “do przodu” ani “do tyłu”.

Próby stosowania tej kuracji przez dłuższy okres mogą spowodować co najwyżej jeszcze poważniejsze wycieńczenie organizmu.

Dodatkowo warto wspomnieć, że z powodu ciągłego uczucia głodu w trakcie trwania diety możemy być także rozdrażnieni lub mieć problemy z koncentracją, co rzecz jasna również nie jest sytuacją, którą należy przedłużać.

Zalety diety kopenhaskiej

  • duża skuteczność
  • szybkość redukcji wagi i możliwość uzyskania wymarzonej sylwetki
  • okres jej trwania wynosi jedynie trzynaście dni
  • jest prosta, jeżeli chodzi o kwestię doboru produktów
  • nie jest kosztowna
  • jest to dieta krótkotrwałego stosowania

Wady diety kopenhaskiej

  • ze względu na jej restrykcyjność mogą zacząć wypadać włosy
  • w przypadku braku łączenia diety w ćwiczeniami skóra może zrobić się wiotka
  • możliwość pojawienia się efektu jo jo
  • jest przeznaczona wyłącznie dla osób dorosłych

 

mgr. inż. Jacek Przybylski
Studia inżynierskie ukończyłem w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji oraz studia podyplomowe z Poradnictwa Żywieniowego i Dietetycznego. Tytuł magistra dietetyki uzyskałem w Krakowskiej Wyższej Szkole Promocji Zdrowia o specjalizacji dietetyka kliniczna. Swoją praktykę opieram się na specjalistycznej literaturze i pracach popartych badaniami naukowymi. Dietetyka to nie tylko moja praca, ale przede wszystkim pasja i nierozłączny element mojej codzienności.